فرش ماشینی گرد
فرش ماشینی گرد
از زمان های گذشته تا کنون اشکال هندسی در زندگی انسانی معناهای متفاوتی داشتند . به طور مثال از فرم های دایره ای برای چرخ گاری ها ، اشکال نوک تیز برای سرنیزه ها و اشکال مربعی و گوشه دار و چندضلعی برای ساخت ابزار و چکش ها استفاده میشد. با پیشرفت تکنولوژی دایره ی تنوع در دنیای هندسه گسترده تر شد و هر فرم معنای متفاوتی به خود گرفت و در دیدگاه روانشناسی از هویت جداگانه ای برخوردار شد. به گونه ای که برای مصارف گوناگون و رفع نیاز های روزمره از فرم های متناسب و مخصوصی استفاده میشد. در معماری نیز از ابتدا هندسه نقش بسزایی در شکل گیری معماری ایرانی داشت به گونه ای که اشکال چند ضلعی و مربع و مسیر های طولانی و باریک مستطیلی آب در باغ های ایرانی شهرت جهانی یافت و موضوعی تحت عنوان هندسه ی اسلامی یا هندسه ی مقدس مطرح شد و برخی اعداد و چند ضلعی ها در منازل و ابنیه ها جایگاه مذهبی و روحانی ایجاد میکرد و حس ارتباط انسان با خدا را در ضمیر ناخودآگاه انسانی تقویت مینمود ؛ مانند احساسی که زمانی که برای اولین بار وارد مسجد و کلیسا میشویم به ما دست میدهد. هندسه علمی حساب شده و دقیق است و ذهن انسان بطور ذاتی آن را میپذیرد و از آن پیروی میکند. گاها نیز برای ایجاد تنوع یا تصمیمی متفاوت به شکستن هندسه تلاش میکند تا فرمی خاص برای جلب توجه ایجاد کند. اما همواره انسان از نظم و تقارن و هندسه ی موجود در طبیعت لذت میبرد و در رفع نیاز های خود ، از آن استفاده میکند.
شکل دایره از جمله اشکال مهم در معماری و سواد بصری میباشد به گونه ای که راهی برای ایجاد جلب توجه در اختیار مخاطب قرار میدهد که کاربر بی چون و چرا به دنبال آن برود. مرکز همایش دایره ای در مجموعه های ورزشی و فرهنگی و حتی پارک ها را مشاهده کرده اید که گستره ی دید بیشتری در اختیار کاربر قرار میدهد تا آنچه در اختیار دارد را تمام و کمال تقدیم مخاطب کند. در هنر فرش بافی نیز بنا بر نیاز مردم و کاربری های خاص از شکل دایره برای فرش ها استفاده شده است که اصطلاحا به آن فرش گرد میگویند. فرش های گرد با همان طرح و نقش های سنتی و اصیل تهیه میشوند اما بنا بر ملاحظه ی هندسه ی آنها از نقوش لچک استفاده نمیشود و به طرح ترنج بسنده میکنیم. فرش های ماشینی گرد دارای یک حاشیه ی دایره ای شکل و متن اصلی فرش هستند و بیشتر طرح های ترنج و افشان در آنها استفاده میشود و طرح های قابی به علت هندسه ی مربعی شکل قاب ها امکان اجرا بر فرش گرد را ندارند. فرش های محرابی نیز معمولا برای طراحی فرش های گرد استفاده نمیشود اما همچنان نقش فردوس و درخت زندگی به صورت طرح افشان از زیباترین نقوش فرش های ایرانی ماشینی و همچنین فرش دایره ای است.
بیشترین استفاده از فرش ماشینی گرد در فضای تقسیم منازل است. منظور از فضای تقسیم یک فضای هندسی بعد پیش ورودی است که مسیر های رسیدن به اتاق خواب ها و هال و پذیرائی و آشپزخانه و سرویس را تا حدودی مشخص میکند و به عبارتی حد و حدود دسترسی مهمان و کاربر اصلی را مشخص میکند که قرار گیری فرش دایره ای در مرکز محل تقسیم ،انتخاب مسیر را در ذهن انسان قابل پذیرش میکند.
یکی دیگر از استفاده ها در فضاهای کتابخانه ای و تالار ها است . فرش های گرد علاوه بر استفاده های خرد ، ظاهری لوکس دارند و برای ایجاد جلب توجه مشتریان و بینندگانن در مرکز تالار ها و همایش ها استفاده میشوند و گاها در رستوران های کلاسیک و مجلل نیز از این نوع فرش با طرح ترنج مرکزی استفاده میشود.
یکی از استفاده های فرش گرد جداکردن دو محدوده ی فضایی از یکدیگر است به طور مثال فضای هال شما توسط کفپوش یا موکت سراسری پوشسده شده است . حالا شما میخواهید فضای مطالعه ی خود را مجزا کنید. با استفاده از یک قالیچه ی دایره ای کوچک با نقش یا رنگ متفاوت با کفپوش شما میتوانید حریم امن خود را تعیین کنید.
یکی دیگر از استفاده های فرش ماشینی گرد تفکیک فضای شاخص و مهم است . به طور مثال فضای بزرگی در اختیار دارید که بخشی از آن کتابخانه ی زیبایی قرار دارد و به عبارتی هال و پذیرائی شما یکپارچه است. حال با استفاده از فرش ماشینی گرد در مجاورت کتابخانه و چینش مبلمان دایره ای متناسب با گچبری های گرد سقف و میز جلو مبلی گرد و اکسسوری های داخلی میتوانید نگاه بیننده را به سمت کتابخانه جلب کنید و به عبارتی فضای هال خود را بولد شده جلوه دهید . پس به طور کلی میتوان گفت فرش های گرد برای پررنگ کردن بخش های متفاوت منزل و تفکیک فضایی استفاد و ایجاد جلب توجه برای مخاطب استفاده میشوند.
نویسنده : یاسمن طهماسبی
